Çarpayı istifadə zamanı yellənirsə, boşluq yaranırsa və ya cırıltı səsi gəlirsə, əsas səbəblərdən biri karkasın birləşmə nöqtələrinin boşalması ola bilər. Problem vaxtında aradan qaldırılmadıqda boşluq böyüyə və karkasın digər hissələrinin zədələnməsinə səbəb ola bilər.
Çarpayı karkası adətən yan hissələr, başlıq, ayaq hissəsi, orta dayaqlar və bu elementləri birləşdirən bərkidicilərdən ibarətdir. Bu hissələrdən birində yaranan boşluq bütün konstruksiyanın sabitliyinə təsir edə bilər.
Ən çox rast gəlinən səbəblərdən biri vint və boltların boşalmasıdır. Çarpayıya davamlı yük düşdüyü üçün zamanla bərkidicilər əvvəlki sıxlığını itirə bilər.
Təmir zamanı ilk növbədə karkasın bütün birləşmə nöqtələri yoxlanılır. Boşalmış bolt və vintlər uyğun alətlə bərkidilir. Lakin bərkidicini həddindən artıq sıxmaq da düzgün deyil, çünki taxta və ya DSP materialında çat və deformasiya yarana bilər.
Bəzən problem yalnız boşalmış vintlə məhdudlaşmır. Vintin daxil olduğu yuva genişlənibsə, vint artıq materialı möhkəm tuta bilmir. Belə vəziyyətdə sadəcə daha çox sıxmaq uzunmüddətli nəticə verməyə bilər.
Mebel ustası zədənin vəziyyətinə uyğun olaraq birləşmə yerini bərpa edə, uyğun bərkidicidən istifadə edə və ya konstruksiyanı əlavə elementlə gücləndirə bilər.
Metal künclüklər və birləşdirici elementlər də zamanla boşala, əyilə və ya zədələnə bilər. Karkasın möhkəmliyi bu hissələrdən asılıdırsa, onların vəziyyəti ayrıca yoxlanmalıdır.
Çarpayının yan taxtasının başlıq və ya ayaq hissəsi ilə birləşdiyi nöqtələrdə boşluq yaranması tez-tez rast gəlinən problemlərdəndir. Bu zaman çarpayı hərəkət etdikcə konstruksiya yellənə və səs yarada bilər.
Çarpayı karkasında çatlamış taxta hissə varsa, yalnız vintləri bərkitmək kifayət etməyə bilər. Çatın ölçüsü və yerləşdiyi hissə nəzərə alınaraq taxtanın bərpası, gücləndirilməsi və ya zəruri hallarda dəyişdirilməsi tələb oluna bilər.
DSP və MDF əsaslı çarpayılarda bərkidici yuvalarının dağılması da mümkündür. Bu materiallarda yanlış ölçüdə vint istifadə etmək və ya eyni yeri dəfələrlə söküb-yığmaq birləşmənin zəifləməsinə səbəb ola bilər.
Çarpayının orta dayaq hissəsi də yoxlanmalıdır. İki nəfərlik və böyük ölçülü çarpayılarda orta tir və dayaq ayaqları yükün düzgün bölüşdürülməsində mühüm rol oynayır.
Orta dayaq ayağı boşalıbsa, əyilibsə və ya döşəməyə düzgün oturmursa, karkasın mərkəz hissəsində hərəkət və çökmə yarana bilər. Bu problem zamanla çarpayının yan hissələrinə də əlavə yük verə bilər.
Karkasın üzərində yerləşən lamellər və onların dayaqları da səs və boşluq mənbəyi ola bilər. Lamellər yerindən çıxıbsa, qırılıbsa və ya dayaqlar boşalıbsa, çarpayı istifadə zamanı səs edə və qeyri-sabit hiss oluna bilər.
Bəzən istifadəçi karkasın boşaldığını düşünsə də, səs əslində başlıq hissəsinin divara toxunmasından, ayaqların döşəmədə qeyri-bərabər dayanmasından və ya lamellərin hərəkətindən yarana bilər. Buna görə təmirə başlamazdan əvvəl problemin dəqiq yeri müəyyən edilməlidir.
Çarpayının ayaqları da konstruksiyanın sabitliyinə təsir edir. Boşalmış və ya əyilmiş ayaq çarpayının yellənməsinə və karkas birləşmələrinə əlavə təzyiq düşməsinə səbəb ola bilər.
Döşəmə qeyri-bərabərdirsə, sağlam karkas belə hərəkət edə bilər. Buna görə diaqnostika zamanı həm çarpayının konstruksiyası, həm də bütün ayaqların döşəməyə düzgün oturması yoxlanmalıdır.
Çarpayıdan cırıltı səsi gəlməsi həmişə karkasın ciddi şəkildə zədələndiyi anlamına gəlmir. Səs bir-birinə sürtünən taxta hissələrdən, metal birləşmələrdən, boş bərkidicilərdən və ya lamellərdən yarana bilər.
Səsin mənbəyini müəyyən etmək üçün çarpayının müxtəlif hissələrinə kontrollu şəkildə yük verilərək hansı birləşmə nöqtəsində hərəkət yarandığı müəyyən edilə bilər.
Karkas uzun müddət boş vəziyyətdə istifadə edilərsə, əvvəlcə kiçik olan boşluq genişlənə, vint yuvaları sıradan çıxa və taxta hissələrdə çat yarana bilər. Buna görə problemi erkən mərhələdə təmir etdirmək daha məqsədəuyğundur.
Çarpayını təmir edərkən konstruksiyaya uyğun olmayan uzun vintlərdən istifadə etmək də düzgün deyil. Vint digər tərəfdən çıxa, üzlük materialını zədələyə və ya karkasın strukturunu zəiflədə bilər.
Peşəkar mebel ustası çarpayının karkasını yoxlayaraq boşalmış birləşmələri, zədələnmiş bərkidiciləri, çatlamış taxta hissələri, orta dayağı, ayaqları və lamelləri müəyyən edə bilər.
Problemin vəziyyətindən asılı olaraq vint və boltların bərkidilməsi, birləşmə yuvalarının bərpası, əlavə metal künclüklərlə gücləndirmə, dayaq hissələrinin təmiri və ya zədələnmiş elementlərin dəyişdirilməsi həyata keçirilə bilər.
Düzgün təmir edilmiş çarpayı karkası daha sabit olur, yellənmə və artıq səslər azalır, yük konstruksiya boyunca daha düzgün paylanır.